W Wielki Piątek uroczystości na dróżkach w Kalwarii Zebrzydowskiej rozpoczęły się o 6 rano z udziałem tysięcy wiernych z całej Polski. 

Misterium Męki Pańskiej rozpoczęła scena sądu „U Kajfasza”. Potem był dekret „U Piłata”. W tej części słowo pasterskie wygłosił metropolita krakowski ks. abp Marek Jędraszewski (TUTAJ).

Następnie wierni wraz z Jezusem poszli na Wzgórze Ukrzyżowania, gdzie odprawiona została Liturgia Wielkiego Piątku przy kościele Ukrzyżowania. Podczas drogi krzyżowej aktorzy odegrali sceny ewangeliczne z ukrzyżowania Jezusa Chrystusa.

Na wiernych duże wrażenie zrobiły sceny upadku Jezusa, gdy rzymscy żołnierze biczują skazanego na śmierć przez ukrzyżowanie Chrystusa.

To bardzo przejmujące, te brutalne sceny. Wiadomo, że to wszystko jest tatki teatr religijni, ale aktorzy, kostiumy i sama gra były bardzo  sugestywne i działające na wyobraźnie – skomentowała Halina Wnuk na portalu społecznościowym, gdzie ukazał się film z piątkowego przedstawienia.

Co roku przedstawienie Misterium Męki Pańskiej odgrywają studenci Wyższego Seminarium Duchownego oraz przewodnicy kalwaryjskich dróżek. Kalwaryjscy zakonnicy dbają o to, by sceny na dróżkach, choć mają walor symboliczny, były dobrze przygotowane zarówno jeśli chodzi i grę aktorską, jak i rekwizyty i stroje.

Tak sobie myślę, że dziś media relacjonując takie wydarzenia, te sprzed ponad dwóch tysięcy, lat napisałyby: „33-letni mężczyzna skatowany przez służby porządkowe” – podzielił się swoją refleksją Adam, komentując w mediach społecznościowych relację na żywo, którą zamieści Tygodnik Niedziela.

W trakcie drogi krzyżowej wierni towarzyszyli aktorom w przejściu na Wzgórze Ukrzyżowania. W znajdującej się na jego szczycie kaplicy Grobu Pana Jezusa do niedzieli będzie trwała adoracja.

Tradycja organizowania w Kalwarii Zebrzydowskiej misteriów sięga początków XVII w., gdy został ufundowany klasztor Bernardynów. Początkowo odbywały się one tylko w Wielki Piątek, ale z końcem XVII w. rozszerzone zostały o Wielki Czwartek. Po pierwszym rozbiorze Polski kalwaryjski obrzęd zubożał. Chrystusa w Wielki Czwartek symbolizował jedynie krzyż z insygniami Męki Pańskiej, a apostołowie występowali tylko przy umywaniu nóg.

Po II wojnie światowej ceremoniał znany był jedynie najstarszym przewodnikom pielgrzymek. Malała liczba pątników, którzy nie byli zainteresowani bezbarwnym obrzędem. Wówczas ojciec Augustyn Chadam za zgodą metropolity krakowskiego abp. Adama Stefana Sapiehy odnowił go i wzbogacił.

W 1947 r. w Niedzielę Palmową urządzono po raz pierwszy „Wjazd Chrystusa do Jerozolimy” na osiołku. Swój program otrzymały również Wielka Środa, Czwartek i Piątek. Pojawiły się postaci Chrystusa, Matki Bożej, apostołowie, arcykapłani, faryzeusze, kobiety i żołnierze. Każda z nich została ucharakteryzowana i otrzymała teksty do wygłoszenia. W 1953 roku misterium otrzymało formę, która jest znana do dziś. W 2020 r. w Triduum Paschalnym wszystkie celebracje liturgiczne i nabożeństwa z powodu pandemii COVID-19 odbywały się w bazylice bez udziału wiernych. Były transmitowane na żywo przez kamery internetowe.

Artykuł Brutalne sceny na kalwaryjskich dróżkach. 33-letni mężczyzna skatowany przez służby porządkowe pochodzi z serwisu Wadowice 24.pl - Twoje Miasto z innej strony.

„TAKI PODOBNY I TAKI PRZYSTOJNY”

Współczesny Jezus w misterium kalwaryjskim to brat Tobiasz, student pierwszego roku Wyższego Seminarium Duchownego Ojców Bernardynów. Wcześniej był aktorem, ale porzucił to zajęcie i wstąpił do zakonu. Do swojej roli przygotowywał się od wielu miesięcy. Efekt?

Pielgrzymi, którzy właśnie uczestniczyli w inscenizacji w Kalwarii Zebrzydowskiej, byli jego grą zachwyceni. Docenili go.

Prawie jak Jezus. Taki podobny i taki przystojny – słychać było w czwartek wśród tłumów pielgrzymów – Bardzo dobrze czuję rolę, ma donośny głos. Jest przekonywujący – oceniała nauczycielka z Krakowa, która przyjechała w piątek na ostatni akt ukrzyżowania Jezusa.

Rola Jezusa w misterium z oczywistych względów jest najbardziej obciążająca i wymagająca. Od Niedzieli Palmowej aż do Wielkiego Piątku Jezus jest w stałej gotowości. Patrzą na niego oczy tysięcy pielgrzymów, musi się trzymać scenariusza, a do tego co u kryć jest to duże przeżycie duchowe.

Stąd też zakonnicy przymierzają do niej kleryków o nie tylko odpowiednich zdolnościach aktorskich, ale również takich, którzy wytrzymają stres i poradzą sobie podczas kilkudniowej inscenizacji. Zazwyczaj rolę Jezusa otrzymują klerycy pierwszego roku seminarium, którzy przez kolejne lata nauki odgrywają sceny w misterium. Brat Tobiasz prawdopodobnie powróci na kalwaryjskie dróżki w przyszłym roku.

LEGENDARNY „JEZUS”… RÓŻNIE BYWAŁO

Historia „Jezusa” w samej Kalwarii Zebrzydowskiej to dziesiątki lat radycji. O co chodzi?

W kronikach klasztornych zachowały się  dane o pierwszych misteriach w XVII wieku, nie pozostał jednak po nich żaden scenariusz poza tekstem dekretu Piłata. Procesje miały charakter podobny do współczesnych, uczestnicy przebierali się za poszczególne postaci towarzyszące Chrystusowi podczas Drogi Krzyżowej.

Kiedyś rola Jezusa, tak jak i Marii Magdaleny była odtwarzana przez ludzi świeckich. Dlatego ludzie w Kalwarii do dziś szepczą, że był skandal, bo jednego roku Jezus uciekł z Magdaleną w Polskę. Jeszcze inny „legendarny Jezus” miał dostać stygmaty, a razu pewnego jeden z aktorów nie stawił się na dróżki, bo uciekł do Ameryki „na saksy” zostawiając rodzinę.

W 1946 roku misteriami w Kalwarii Zebrzydowskiej zajął się ojciec Augustyn Chadam. Rewolucja trwała dziesięć lat. Powstał oparty na Ewangelii rozległy scenariusz, uporządkowano też stroje – wcześniej Piłat zamiast rzymskiego hełmu na głowie miał turecki turban. Zajął się też rolą Jezusa i postanowił przygotować aktora, który nie wzbudzałby niepotrzebnych sensacji.

Na Jezusa ojciec Augustyn wybrał nieżyjącego już rolnika Jana Czaję. Do dziś krążą o nim legendy. Podobno pasował do Chrystusa wyglądem, miał bardzo dobrą pamięć, bo wcześniej pracował w rachunkowości. Jan Czaja z Bugaja był szanowanym w Kalwarii przewodnikiem po dróżkach. Bracia do dziś są mu wdzięczni za wieloletnią posługę. Grał on wpierw przez trzy lata postać apostoła Jana, a potem Jezusa, w sumie wcielał się w te postaci przez 24 lata. Ostatni raz zagrał w misterium w 1971 r.

Po 24 latach po prostu trzeba było znaleźć dla niego zastępstwo. Zmarł w spokoju, a jego grób znajduje się dziś na cmentarzu w Zakrzowie. Pojawia się w filmie Edwarda Skórzewskiego i Jerzego Hoffmana „Pamiątka z Kalwarii”.

Gdy Jan Czaja był już zbyt wiekowy, to ojciec Augustyn postanowił, że Jezusa będą już grać wyłącznie alumni kalwaryjskiego seminarium. I tak się już ułożyło, że alumn I roku przejmuje rolę, gdy poprzednik nie wygląda już na 33-latka.  Zakonnicy nie chcą, by aktor odgrywający rolę Jezusa odciągał uwagę od głównego przesłania misterium, dlatego pilnie strzegą tajemnic dotyczących tej osoby. Podawane jest tylko zakonne imię kleryka, a on sam raczej wywiadów nie udziela. Nad wszystkim czuwa Bractwo Misterium Męki Pańskiej.

Współczesne misteria rozgrywają się z większym rozmachem, w 2009 roku scenariusz ulepszono i poszerzono m.in. o scenę powitania Jezusa w Jerozolimie. Miasto usytuowano pod ratuszem, gdzie oprócz wiwatującego tłumu zjawiło się ok. 20 profesjonalnych legionistów.

W Misterium Męki Pańskiej bierze udział ponad 70 osób. Za aktorami podążają dziesiątki tysięcy pielgrzymów z całej Polski i zagranicy. Dziś niemal każde misteria mają oprawę medialną, a organizujący je członkowie Bractwa Misterium Męki Pańskiej pozyskują sponsorów. Obrzęd zaczyna się w Wielką Środę „Ucztą u Szymona” i „Zdradą Judasza”, o godz. 6.00 w Wielkanoc zakończy go msza rezurekcyjna.

Fot. Tomasz Baluś/NaszaKalwaria.pl

Artykuł Pielgrzymi zachwyceni Jezusem z Kalwarii. „Kim jest ten człowiek?” pochodzi z serwisu Wadowice 24.pl - Twoje Miasto z innej strony.

W czasie kulminacji uroczystości misterium (3.04) w Kalwarii Zebrzydowskiej kardynał Stanisław Dziwisz zwrócił uwagę na liczne przykłady deformowania zdrowej nauki o człowieku, o małżeństwie i o rodzinie, do których dochodzi ostatnio w Polsce. Przypomniał także, że „prawda i dobro nie podlegają głosowaniu”.

Kazania słuchały rzesze pielgrzymów, które uczestniczyły w misterium. Od rana w zimowej aurze – chłodzie i błocie spowodowanym opadami śniegu przemierzali oni kilkukilometrową trasę dróżek wokół klasztoru bernardynów. Przed kaplicą „U Piłata” odegrana została jedna z najbardziej widowiskowych części misterium odczytanie wyroku na Jezusa. Tutaj wierni wysłuchali Dekretu oraz pasterskiego słowa metropolity krakowskiego.

Kardynał zauważył, że zawieszony między niebem i ziemią Jezus, z rozwartymi ramionami i przebitym bokiem stał się „otwartą księgą miłości Boga do człowieka”, a Kościół to „dar ukrzyżowanego i zmartwychwstałego Pana dla świata i ludzkości”. Mówił, że Kościół, dzięki któremu Dobra Nowina dotarła na polskie ziemie 1050 lat temu, pragnie służyć człowiekowi.

Kościół pragnie pomagać człowiekowi, odsłaniając przed nim prawdę, wskazując mu sens, kierunek i cel drogi, po której zmierzamy do wieczności” – dodał, wskazując na to, że w obliczu nowych zagrożeń, pilnie potrzebne jest głoszenie zdrowej nauki o człowieku, o małżeństwie i o rodzinie.

Zdaniem kardynała Dziwisza istnieją „systematyczne, zorganizowane próby deformowania w tym zakresie fundamentalnej prawdy, a nawet wprowadzania z gruntu fałszywych teorii i założeń do polskiego prawodawstwa”.

Przypomniał, że płeć człowieka jest elementem konstytutywnym jego natury człowiek rodzi się mężczyzną lub kobietą.

Dlatego nieporozumieniem jest zapominanie o płci biologicznej i definiowanie jej jako «społecznie skonstruowane role, zachowania, działania i atrybuty, które dane społeczeństwo uznaje za odpowiednie dla kobiet lub mężczyzn – tłumaczył cytując uchwaloną przez polski parlament „Konwencję o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej”.

Jak dodał, odpowiedzialnością za przemoc nie można obarczać małżeństwo, rodzinę, całą zdrową tradycję i dorobek cywilizacyjny.

Przyczyny przemocy leżą gdzie indziej – stwierdził.

Z żalem też przyznał, że apele do sumień katolickich parlamentarzystów nie pomogły. Zwrócił także uwagę, że dopuszczenie bez recepty pigułki, która może mieć działanie wczesnoporonne, zabijając poczęte życie, jest zagrożeniem dla zdrowia polskich kobiet.

Paradoksem – i to złowrogim – jest fakt, że polska piętnastoletnia dziewczyna nie może – i słusznie – kupić w sklepie butelki piwa, ale może bez żadnych przeszkód kupić śmiercionośną pigułkę. Czy ci, którzy do tego dopuścili, mogą spokojnie spać? – pytał hierarcha.

Wskazał następnie na inną, jego zdaniem, niepokojącą sprawę – przygotowywany projekt skrajnie liberalnego prawa dotyczącego „realizowanej niegodziwymi środkami” procedury in vitro.

Przygotowywany projekt przez polskie prawodawstwo w tym zakresie jest jednym z najbardziej liberalnych, czy raczej najbardziej niemoralnych w Europie. Przypominamy: ta metoda jest niegodziwa i nie godzi się człowiekowi, a tym bardziej chrześcijanom korzystać z tego rodzaju pseudonaukowych osiągnięć. Powtarzamy również, że dzieci zrodzone dzięki tej metodzie są niewinne, a Kościół, my wszyscy otaczamy je miłością i troską – podkreślił arcybiskup Krakowa.

Zachęcił jednocześnie do kierowania się własnym sumieniem, odwoływani się do Dekalogu i nauki Kościoła.

Prawdziwy chrześcijanin, prawdziwy uczeń Jezusa nie będzie nigdy korzystał z niegodziwych praw, nawet uchwalonych w majestacie demokratycznego państwa. Bo prawda i dobro nie podlegają głosowaniu. (…) Kościół chce pomagać i pomaga swoim córkom i synom żyć we współczesnym świecie, podążać drogą prawdy, sprawiedliwości i solidarności’ – zapewnił i wezwał wiernych do podjęcia osobistej odpowiedzialności za „los polskich rodzin, nowego pokolenia”.

Ksiądz kardynał Stanisław Dziwisz  na koniec przypomniał  o wczorajszej 10. rocznicy śmierci Jana Pawła II, „niestrudzonego pielgrzyma kalwaryjskiego”.

On pośród wielu tytułów otrzymał również od Ojca Świętego Franciszka tytuł Papieża Rodzin. Wiemy, jak bardzo bronił godności kobiet, godności chrześcijańskiego małżeństwa, świętości ludzkiego życia – mówił.

Procesja wielkopiątkowa, która wyruszyła wczesnym rankiem spod Domu Kajfasza, dotarła w południe do kościoła Ukrzyżowania i do kaplicy Grobu Pana Jezusa na szczycie góry Ukrzyżowania. Tu rozpoczęła się liturgia Męki Pańskiej. Przewodniczył jej bp Jan Szkodoń. Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej jest jednym z głównych ośrodków kultu pasyjno-maryjnego w Polsce. Jego fundatorami była w XVII w. rodzina Zebrzydowskich. Równolegle z klasztorem bernardynów wybudowano Dróżki Męki Pańskiej, przypominające kompozycją topograficzną i architektoniczną miejsca święte w Jerozolimie.

Misterium Męki Pańskiej w Kalwarii / fot. Maciej Malec.

(CIN)

/źródło KAI

Artykuł Kardynał Dziwisz na dróżkach: „Prawda i dobro nie podlegają głosowaniu” pochodzi z serwisu Wadowice 24.pl - Twoje Miasto z innej strony.