Naukowcy piszą na nowo historię Spytkowic. Nie zabraknie w niej… gry o tron

Jak to było z tym zamordowaniem księcia Jana z rodu Piastów ostatniego władcy Zatora, czy król Henryk Walezy uciekając z Polski spędził noc w Spytkowicach oraz czego szukał tutaj Napoleon? Spytkowice mają bogatą historię, która nigdy nie została dokładnie opisana. Teraz zajmą się nią historycy.

Gmina Spytkowice przystąpiła do prac nad stworzeniem kompleksowej monografii jednej z najstarszych miejscowości w powiecie wadowickim.Spytkowice mają bogata historię i chcą się nią teraz pochwalić. Samorząd powierzył misję stworzenia monografii dr Przemysławowi Stanko z Archiwum Państwowego w Krakowie.

Monografia ma objąć cała historię naszej gminy. Książek, dokumentacji faktograficznych związanych z historiami naszych miejscowości mamy dosyć sporo. Nie mamy natomiast takiego dzieła historycznego, które będzie miało szerszą rozbudowę, obejmującą całą naszą gminę – informuje wójt gminy Mariusz Krystian.

Badania historyczne prowadzone będą w oparciu o zasoby archiwalne i biblioteczne, zarówno w kraju, jak i poza jego granicami. Ogromna część materiałów dotyczących dziejów Spytkowic i okolic jest przechowywana w Archiwum Narodowym w Krakowie, Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie, Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Bibliotece Narodowej w Warszawie, Archiwum Diecezjalnym w Tarnowie, Centralnym Archiwum Historycznym Ukrainy we Lwowie, Ukraińskiej Bibliotece Naukowej we Lwowie, Archiwum Dworów w Wiedniu, Tajnym Archiwum Watykańskim.

Dr Przemysław Stańko poinformował, iż dotarł do dokumentów będących w zasobach Tajnego Archiwum Watykańskiego. Fotokopie dokumentów dotyczących miejscowości ziemi spytkowickiej znajdą się w opracowanej przez niego monografii gminy Spytkowice. Przemysław Stanko jest mediewistą i zajmuje się badaniami dziejów średniowiecza, w pracy nad innymi epokami pomogą mu inni historycy. Prace nad monografią mają potrwać kilka lat.

Spytkowice pojawiają się na kartach dziejów nieoczekiwanie i od razu z przytupem w związku z walką o tron Królestwa w rodzinie Piastów. Pierwsza wzmianka historyczna o Spytkowicach pochodzi z 1229 r., w związku ze zwołaniem tutaj przez księcia Henryka Brodatego zjazdu książąt piastowskich. Osada musiała zatem istnieć znacznie wcześniej i mieć spore znaczenie, skoro infrastruktura była odpowiednia na przyjęcie tak ważnych gości. W czasie zjazdu Henryk Brodaty podczas mszy został pojmany przez ludzi księcia Konrada Mazowieckiego i uprowadzony do Płocka.

Sensacyjnych wątków w dziejach tej wioski nie brakuje. W 1513 roku na zlecenie Wawrzyńca Myszkowskiego ze Spytkowic zamordowano ostatniego księcia piastowskiego władającego Zatorem Jana V. Powód zabójstwa ostatniego księcia zatorskiego był bardzo banalny – woda ze stawu spuszczona niebacznie przez ludzi książęcych, co przyniosło znaczne straty finansowe Myszkowskim. Kilkadziesiąt lat później ukrywał się tutaj podczas ucieczki do Francji pierwszy król elekcyjny Henryk Walezy, a i Napoleon podobno gościł tutaj jedną noc. Jak to było naprawdę, dowiemy się dopiero z przygotowanej przez specjalistów monografii.